1

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»

Праглядаў: 1 347
Беларускія фальклёрныя сьпевы — гэта ня проста музычны кірунак, гэта спадчына шматвяковае гісторыі ды найбагацейшае культуры нашае краіны. Гэта адная з тых нябачных ніцяў, што лучыць нас ня толькі з нашымі продкамі, але й самых беларусаў адно з адным. Для ўсяго цывілізаванага сьвету няма нічога страшнейшага, чымся страціць такую сувязь. Менавіта таму нацыянальны фальклёр гэтак трапятліва ахоўваецца й нястомна перадаецца з пакаленьня ў пакаленьне.

Гісторыя, традыцыі, звычаі, народная творчасьць — усё гэта, як нішто іншае, яднае й зьнішчае ўсялякія бар’еры на шляху да ўзаемаразуменьня, ператвараючы звычайных грамадзянаў, якія суіснуюць на адной тэрыторыі, у нацыю са сваёй уласнаю дзяржаваю, гісторыяй ды культураю. Даўно заўважана: чым мацнейшая сувязь нацыі зь мінулым, тым больш магутная й багатая дзяржава.

Адным з доказаў вышэйсказанага сталася гісторыя, якою падзяліліся з намі ўдзельнікі фольк-гурта «Рада». Неяк, упершыню прыехаўшы ў адную зь беларускіх вёсак, яны моцна ўразілі польскіх журналістаў, якім давялося апынуцца побач. Першым пытаньнем палякаў было: «Каторы раз вы прыяжджаеце ў гэтую вёску?». Калі ім адказалі, што тут першы раз, журналісты былі шчыра зьдзіўленыя. А гурт вясёла сьпяваў і танчыў з жыхарамі вёскі, нават не падазраючы, наколькі роднымі ўсе яны выглядаюць з боку.

Фольк-гурт «Рада» зрабіўся адным з надзейных захавальнікаў нашае культурніцкае спадчыны. Нам пашчасьціла пабываць на адным з рэпэтаваньняў гурта — вось ужо дзе сапраўды наймагутнейшая крыніца энэргіі ды станоўчых эмоцыяў!

Інтэрвію з фольк-гуртом «Рада»


VIOLEX: Вітаем Вас, шаноўныя Сьвятлано, Алежа, Алесю й Васілю! Хацелася б яшчэ раз падзякаваць Вам за ўнікальную магчымасьць асабіста папрысутнічаць на рэпэтаваньні чарговага Вашага выступу й пазнаёміцца крыху бліжэй.

«Рада»: Вітаем, дзякуй і вам.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Фольк-гурт «Рада»: (зьлева направа) Алег Лук’янцаў, Васіль Мардачоў, Алесь Жукоўскі

VIOLEX: (пытаньне да мужчынаў) Мы маем некаторыя зьвесткі, што ніхто з мужчынскае паловы Вашага гурта ня мае прафэсійнай музычнай адукацыі. Наколькі гэта праўда?

Алесь Жукоўскі: Гэта праўда. Насамрэч прафэсійнай адукацыі мы ня маем. Вось Алег і Васіль скончылі музычную школу. Я ня скончыў нічога, хоць спроба й была: хацеў пайсьці на баян, але іспытаў ня здаў. Мне сказалі, што я ня маю здольнасьцяў і запрапанавалі пайсьці на балалайку (сьмяецца) — год я правучыўся на балалайцы ды кінуў. На гэтым — усе нашыя інстытуты.

VIOLEX: Калі не сакрэт, хто Вы з адукацыі ды чым займаецеся ў жыцьці, апроч музыкі?

Алег Лук’янцаў: Я з адукацыі хімік, скончыў БДУ. Працаваў інжынэрам, цяпер, гэтак бы мовіць, зьмяніў тэму — з электронікаю зьвязаная, працую на заводзе.

Алесь Жукоўскі: Скончыў я геаграфічны факультэт БДУ, пазьней скончыў яшчэ й БДЭУ, абараняў магістарскую дысэртацыю ў Акадэміі Леана Казьміньскага ў Варшаве. Працую цяпер фінансавым дырэктарам у беларускай IT-кампаніі.

Васіль Мардачоў: Я скончыў Наргас — матэрыяльнае забесьпячэньне матэрыяльна-тэхнічнымі рэсурсамі, і працую паводле спэцыяльнасьці.

VIOLEX: Тады ўзьнікае заканамернае пытаньне: якім жа чынам кожны з Вас выйшаў на творчы шлях, да таго ж гэткі вузкаспэцыялізаваны?

Алег Лук’янцаў: Жаданьне сьпяваць у мяне зь дзяцінства было, але ўжо ў старэйшай клясе школы пайшлі песьні, якія сьпяваць было цяжкавата. Потым у 90-ыя гады, калі пайшла хваля эстрадных беларускіх сьпевакоў, зноў зьявілася цікавасьць да сьпеваў, да музыкі. Але зачапіў менавіта народны сьпеў.

Алесь Жукоўскі: Я, можна сказаць, быў вымушаны засьпяваць. Дзякуючы свайму сябру Васілю Грыню я спачатку зацікавіўся інструмэнтальнаю музыкаю, замовіў у Алеся Лася ліру. Для мяне зрабілася неспадзяванкаю, што на ліры трэба ня толькі граць, але й умець пад яе сьпяваць. Таму я пачаў шукаць магчымасьці навучыцца сьпяваць пад ліру — і гэтак, каб не было сорамна.

VIOLEX: Гісторыя існаваньня фольк-гурта «Рада» пачынаецца з 2006 году, а яе стваральнікам лічаць Васіля Грыня. Распавядзіце, калі ласка, як Вы прыйшлі да цяперашняга складу?

Алег Лук’янцаў: Гэтак склалася, што я пазнаёміўся з Ірынаю Мазюк (гурт «Кудмень»). Разам мы сьпявалі песьні, якія яшчэ сёньня можна пачуць у нас на Палесьсі ў выкананьні дзядоў, то бок аўтэнтычных сьпевакоў, а не прафэсійных музыкаў. Паспрабавалі сьпяваць аналягічна, без усялякіх зьменаў, без апрацоўваньня.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Алег Лук’янцаў

Потым я бліжэй пазнаёміўся з Васілём Грынём, які, як ужо згадвалася, зь дзяцінства сябраваў з Алесем Жукоўскім. Гэтак і Алесь да нас прыйшоў, таксама зацікавіўшыся сьпевамі.

Такім чынам узьнік гурт «Рада», у склад якога ўвайшлі Натальля Матыліцкая (знаная сьпявачка й удзельніца гурта «Ліцьвіны»), Алесь Лось (славуты музыка ды майстар і ўвогуле знакаміты чалавек у культуры Беларусі), Алесь Жукоўскі, я й Васіль Грынь. Усё гэта разьвівалася пэўным чынам і хутка, ізноў жа дзякуючы Васю Грыню, мы пазнаёміліся з Васем Мардачовым.

Крыху пазьней «Рада» зазнала пэўную трансфармацыю: дзякуючы Алесю Ласю мы пазнаёміліся са Сьвятланаю, хтосьці з удзельнікаў гурта сышоў. Гэткім чынам з 2010 году ў складзе «Рады» — Сьвятлана, Алесь, Васіль і я.

Алесь Жукоўскі: У прынцыпе, гэта нармалёвы творчы працэс, калі чалавеку робіцца цесна ў межах гурта і ён хоча зрэалізавацца, да прыкладу, як кіраўнік па-за яго межамі (у яго ёсьць свой асабісты творчы погляд на далейшае разьвіцьцё). Гэтак, Алесь Лось і Васіль Грынь пайшлі менавіта ў свае ўласныя праекты, ніхто зь іх ня кінуў займацца фальклёрам.

VIOLEX: (пытаньне да Сьвятланы) Вы мастацкая кіраўніца гурта. Скажэце, адсутнасьць музычнай адукацыі ў мужчынаў не перашкаджае супольнай творчасьці? Ці ўзьнікаюць якіясьці складанасьці?

Сьвятлана Буцкая: Ну а як жа без складанасьцяў? Без складанасьцяў было б не цікава. Але самае важнае, што ў хлопцаў ёсьць імкненьне сьпяваць. Яны хочуць сьпяваць і далей, яны хочуць вучыцца, яны хочуць разьвівацца.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Алег Лук’янцаў, Васіль Мардачоў, Сьвятлана Буцкая й Алесь Жукоўскі

Алесь Жукоўскі (часова ўзяўшы на сябе ролю інтэрвіюера): А калі б у нас была музычная адукацыя, калі б мы кансэрваторыю скончылі, з намі было б лягчэй?

Сьвятлана Буцкая: Калі б вы скончылі кансэрваторыі, тады нашыя вёскі зрабіліся б віртуальнымі, вы былі б іншым праектам. А так вы гурт «Рада», у якім усё пастанаўляецца калегіяльна. Таму тое, што вы ня маеце музычнай адукацыі, канкрэтна ў гэтай сытуацыі — вельмі вялікі плюс, бо прысутнічаюць жывая эмоцыя, жывое стаўленьне — ёсьць тое, чаго няма ў прафэсіяналаў.

Прафэсіяналы часта ставяцца да фальклёру як да чагосьці другагатункавага, далёкага ад жыцьця ды ўвогуле не патрэбнага. Як гэта — сьпяваць, як жанчыны? Гэта ніжэй за годнасьць прафэсійнага музыкі. Рэдкая зьява, калі сапраўдны музыка прыходзіць у фальклёр. Вядома, калі гэта здараецца, то так — атрымліваецца нешта фантастычнае. А ў хлопцаў ёсьць галоўнае — вельмі трапяткое стаўленьне да жывое народнае музыкі. Для іх гэта вялікая і чысьцюткая энэргія, гэткі сакрум.

VIOLEX: Патлумачце, калі ласка, якім чынам ствараецца рэпэртуар?

Сьвятлана Буцкая: Песьні, што сьпяваюцца хлопцамі, — гэта найперш песьні, якія кранаюць іхныя сэрцы. Калі хтосьці зь іх прыносіць на рэпэтаваньне новы твор, тады ён за яго адказвае. Прынёс, да прыкладу, Жукоўскі песьню й кажа: «Вось, яна мне падабаецца, давайце будзем яе сьпяваць», — Алесь за гэтую песьню й будзе адказваць. Тое самае робіць Алег, тое самае робіць і Вася. Вельмі часта мы не супадаем у рэпэртуары: тыя творы, якія я жадала б, каб яны сьпявалі, хлопцаў «не заводзяць». Таму ініцыятыва сыходзіць толькі ад іх.

Зразумела, што мы выконваем песьні, якія сьпявалі мужыкі, то бок рэпэртуар наш мужчынскі: рэкруцкія, жаўнерскія, чумацкія сьпевы. Цяпер набліжаюцца Каляды — калядныя песьні традыцыйна выконваліся мужчынамі, таму частка каляндарнага цыклю ў нас гэтаксама ёсьць. Аднак, як я ўжо казала, рэпэртуар «Рады» — гэта, найперш, песьні, якія хлопцы хочуць сьпяваць. Бо калі няма жывога імпульсу ад іх самых, тады няма й самое песьні — яна мёртвая.

VIOLEX: Вы цалкам узнаўляеце тое, што калісьці сьпявалі нашыя продкі, ці ўсё ж можаце прыўносіць у існыя песьні штосьці сваё?

Сьвятлана Буцкая: Мы прыяжджаем у экспэдыцыю, бяром песьню й спачатку маем зразумець, як разводзіць галасы. Там няма апрацоўваньня, мы не дадаём таго, чаго там быць не магло. І нават калі й дадаюцца часам якіясьці гукі ці асобныя ноты — яны традыцыйныя.

Алесь Жукоўскі: Мэта, якую мы перад сабою ставім, — гэта, вядома, песьню захаваць без аніякіх зьмяненьняў. Мы намагаемся выконваць песьні менавіта гэтак, як робяць носьбіты. Але трэба ўлічваць, што песьня — гэта субстанцыя энэргетычная, і мы цалкам усьведамляем, што нам ніколі ня ўдасца засьпяваць гэтак, як сьпяваюць яны. Чаму? Каб гэта атрымалася, трэба зь дзяцінства жыць іхным жыцьцём, у тым асяродку. Гэта важна. Таму мы, безумоўна, стараемся не прыўносіць нечага свайго, але малаімаверна, каб нам удалося цалкам узнавіць песьню.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Алесь Жукоўскі

VIOLEX: Мы налічылі тры выпушчаныя Вамі альбомы: «Пяршак», «Гара» й «Мне ня сьпіцца». Ці выпусьцілі мы нешта з-пад увагі? Паводле якога прынцыпу аб’яднаныя песьні ў кожным альбоме?

Алесь Жукоўскі: «Пяршак» стаўся экспэрымэнтальным, то бок быў нейкі матэрыял — мы выпусьцілі альбом. З другім было тое ж: назапасілі нешта й пастанавілі запісаць. Але, безумоўна, «Гару» мы прысьвяцілі спадару Амальяну Страху. Бо гэта была першая экспэдыцыя фальклёрнага гурта «Рада», першая сустрэча з адным з аўтэнтычных сьпевакоў. Мы бачылі яго і слухалі жыўцом, а ён вучыў нас, як трэба сьпяваць.

Трэці альбом «Мне ня сьпіцца» — я б не сказаў, што ёсьць там нейкая канцэпцыя. Увогуле, атрымліваецца, што мы ідзём акурат ад адваротнага: мы спрабуем падвесьці нейкую канцэпцыю пад матэрыял, які маем на сёньня.

Сьвятлана Буцкая: Перайгралі шмат песьняў, назьбіраўся матэрыял, варты таго, каб яго паказаць, — куды яго далей?

Алесь Жукоўскі: Запіс альбому — гэта, напэўна, таксама адная з формаў навучаньня. Гэта, ведаеце, своеасаблівая магчымасьць зафіксаваць тое, што мы ўяўляем сабою ў пэўны момант. Таму назьбіраны матэрыял — гэта файная магчымасьць самым змабілізавацца, каб падрыхтавацца да гэтага запісу. Мы, да прыкладу, цяпер зь вялікаю доляю крытыкі ставімся да таго, што было зроблена намі ў папярэдніх альбомах, і, можа, цяпер мы зрабілі б па-іншаму. Але гэта ўжо толькі канстатацыя факту, гэта як здымак тых нас, якімі мы былі раней.

VIOLEX: Вы ня толькі сьпяваеце, але й граеце на розных музычных інструмэнтах, сярод якіх беларуская дуда ці колавая ліра, што даволі рэдка сустракаюцца ў наш час. Якія яшчэ інструмэнты Вы выкарыстоўваеце?

Алесь Жукоўскі: Мы выкарыстоўваем ліру, дуду, гармонікі й бубны. Усе гэтыя інструмэнты — штукарскае працы. Нешта нам рабілі на замову, нешта мы наўпрост перакуплялі. Колавая ліра — гэта праца Алеся Лася, знакамітага беларускага майстра, дуда — майстра Тодара Кашкурэвіча.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Мужчынская палова гурта «Рада»

А вось, да прыкладу, два нашыя гармонікі — працы майстроў Гайдукевіча з Маладзечна й Красева зь Менску. Але яны рабіліся не на замову, мы іх набывалі, калі абодва майстры ўжо памерлі. Асабліва хочам зьвярнуць увагу на маладзечанскі інструмэнт, бо калісьці ў гэтым горадзе была свая ўнікальная, адметная школа гармонікаў. Таму гармонік майстра Гайдукевіча вельмі цікавы й вельмі рэдкі, бо ён клявішны, а ня кнопачны, і зроблены на ўзор акардэону.

VIOLEX: Якім краінам давялося пачуць беларускія народныя песьні?

Алесь Жукоўскі: Краінаў няшмат: Славаччына, Польшча, Летува, Расея, Украіна, Беларусь. Напачатку мы, вядома, надзялялі шмат увагі нашым паездкам за мяжу. Неяк гады тры таму мы пастанавілі, што нам трэба засяродзіцца на папулізацыі беларускага традыцыйнага сьпеву і беларускае традыцыйнае культуры тут, у Беларусі. Таму апошнім часам мы даволі шмат выступаем у Беларусі як з уласнымі канцэртамі, гэтак і на нейкіх музэйных пляцоўках ці ў навучальных установах.

Калі магчыма, намагаемся праз пэўны тэрмін, развучыўшы песьні, якія перанялі па прыезьдзе ў якую-небудзь вёску, вярнуцца назад і зладзіць канцэрт для носьбітаў. Бо ім вельмі важна атрымаць адказ на пытаньне «навошта яны падарылі нам свой час і сваю энэргію». І самае галоўнае — яны хочуць быць пэўнымі, што іхныя песьні ня зьніклі й ня зьнікнуць, калі яны самыя адыдуць у іншы сьвет.

VIOLEX: Ваш першы відэакліп, зьняты на песьню «Дарожка», зрабіўся для Вас сапраўднаю нагодаю для гонару. Як Вы наважыліся на запіс першага відэароліку?

Васіль Мардачоў: Калі зьявіўся правобраз альбому «Мне ня сьпіцца» — наш знаёмы Яўген Барышнікаў сказаў: «На гэтую песьню атрымаецца клясны кліп». Мы тады падумалі: «А чаму б нам сапраўды кліпу ня зьняць?».

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Васіль Мардачоў (у цэнтры)

Алесь Жукоўскі: Хачу дадаць: мы жывём у XXI стагодзьдзі, і сучаснаму чалавеку недастаткова проста музыкі ў інтэрнэце. Апроч уласна музыкі, яго цікавіць і візуальны шэраг. Таму, зьняўшы відэакліп, мы хацелі такім чынам прыцягнуць увагу да традыцыйнае творчасьці.

VIOLEX: Як вядома, стварыў кліп Арцём Лобач — малады беларускі кінарэжысэр і кліпмэйкер. А каму належыць асноўная ідэя ды хто яшчэ працаваў над стварэньнем відэароліку?

Васіль Мардачоў: Мы амаль адразу зьвярнуліся да Сержука Доўгушава (гурт «Vuraj»), каб ён параіў кагосьці з тых, з кім сам працаваў. Вось ён і параіў Арцёма Лобача. Склалася вельмі добрае ўражаньне ад супрацы з Арцёмам — і ў прафэсіяналізьме, і ў чалавечых якасьцях. Ён і выцягнуў усю гэтую працу. Натуральна, калі мы стэлефаноўваліся зь ім, казалі, што хочам зьняць кліп, ніхто з нас не ўяўляў усяго маштабу дзейства, якое мае скласьціся ў 3 хвіліны. Атрыманыя ў выніку 4 хвіліны 16 сэкундаў здымаліся роўна двое содняў. І ўсё дзякуючы Арцёму: пастаноўкі, сюжэт (ён аўтар сцэнара).

Алесь Жукоўскі: Магу сказаць, што ўсю арганізацыйную працу ў нас закрыў Васіль Мардачоў.

Васіль Мардачоў: (жартаўліва) Ну дык, дырэктар карціны!

VIOLEX: Дзе й калі адбываліся здымкі?

Васіль Мардачоў: Лякацыяў, кіношнаю моваю кажучы, атрымалася некалькі: у Алеся ў офісе, на бензастанцыі А-100, на хутары Васіля Грыня ды яшчэ ў яблыневым садзе. Было складана, бо трэба было падлавіць час, калі квітнеюць яблыні, калі надвор’е добрае, калі бачна, як сонца ўзыходзіць, і, зразумела, каб пры ўсім гэтым усе акторы мелі магчымасьць прысутнічаць на здымках. Таму гэта было ў нядзелю: падняўшыся а трэцяй гадзіне раніцы, а чацьвертай мы ўжо былі на месцы.

VIOLEX: Як вы думаеце, ці атрымалася Вам данесьці да аўдыторыі закладзены Вамі ў відэа сэнс?

Алесь Жукоўскі: Сюжэт кліпу пабудаваны на вяртаньні сына з гораду ў вёску. Мы хацелі падкрэсьліць, што ў прынцыпе 90 % беларусаў у другім ці трэцім пакаленьні маюць карані менавіта зь вёскі.

А ці ўдалося данесьці тое, што хацелі, да аўдыторыі — складана сказаць. Але ўсё ж 76 тысячаў чалавек гэты кліп паглядзелі, то бок пэўная цікавасьць была. Я сьмяюся, бо складана ўявіць, каб усе гэтыя людзі прыйшлі на нашыя канцэрты. І квіткі хаця б па даляру — мы б ужо о-о-о! Можна было б і працу кінуць (сьмяецца).


Фольк-гурт «Рада» — Дарожка

VIOLEX: Ці лічыце Вы зробленую Вамі працу новым этапам у разьвіцьці гурта? Ці плянуеце выпускаць відэакліпы й далей?

Васіль Мардачоў: Гэта ня новы этап, а, хутчэй, проста цікавы досьвед. А так мы думаем сэрыял зьняць — ёсьць нават песьня на 40 куплетаў (жартуе).

Алесь Жукоўскі: Насамрэч усё залежыць ад зьбегу акалічнасьцяў. Як вы разумееце, гэта складана: і на запіс кружэлак, і на здымкі кліпу патрэбныя якіясьці грошы. А акрамя ўласных, іншых мы ня маем. Таму нельга вось так сказаць, што мы плянуем выпусьціць дыск ці кліп. Усё залежыць ад шмат якіх абставінаў.

VIOLEX: Ці існуе ў Вашым уяўленьні нейкі ідэал беларуса?

Алесь Жукоўскі: Я магу сказаць дакладна, што за гэтыя 10 гадоў нам пашчасьціла сустрэць людзей, якіх мы можам назваць перш-наперш ідэаламі людзей. Шмат каго зь іх ужо сёньня няма, але кожнага мы памятаем — яны назаўжды з намі ў тых песьнях. За кожным творам, што мы сьпяваем, стаіць асоба, якая, акрэм уласна песьні, падзялілася з намі сваім жыцьцём. Калі мы прыяжджаем у экспэдыцыю, нашыя размовы зь людзьмі датычаць ня толькі песьняў — яны датычаць жыцьця. І можна сказаць, што такіх чыстых людзей вельмі складана сустрэць цяпер у горадзе.

Алег Лук’янцаў: Для мяне Беларусь — гэта вельмі мабільны сьвет, які хутка зьмяняецца. І людзі ў сваёй бальшыні проста не пасьпяваюць асэнсоўваць таго, што адбываецца вакол, куды яно ідзе й да чаго прывядзе. Але ад гэтага й немагчыма адысьці — мы мусім ісьці ў тым кірунку, куды разьвіваецца цывілізацыя. Гэта з аднаго боку.

З другога боку, мне вельмі, вельмі шкада, што зьнікае тая нашая цывілізацыя, што існавала тысячагодзьдзі, тая, што пасьпела назапасіць культурніцкія каштоўнасьці. Гэта каштоўнасьці чалавечыя, якія мы назіраем акурат у нашых паездках. На маю думку, тыя, хто захоўвае фальклёр, яны арыстакраты, яны найвышэйшыя. І хоць гэтыя людзі жывуць у вёсцы, яны духоўная арыстакратыя.

У гэтым сьвеце робіцца ўсё цяжэй захоўваць старажытныя традыцыі, культуру. Але, мне здаецца, у той жа час страта гэтых каштоўнасьцяў прыводзіць да нейкіх катастрафічных зьяваў. Калі ў чалавека зьнікаюць карані, то яго носіць па сьвеце, як перакаці-поле: ён шукае часовыя прытулкі, але няма вось гэтай укаранёнасьці.

Сымбаль нашае зямлі, мне падаецца, — дрэва, моцнае, магутнае дрэва. На Палесьсі й увогуле па Беларусі захаваліся дубы, якім сотні гадоў. Гэта дрэвы, якія бачылі калясальныя гістарычныя зьмены: войны ды іншыя значныя падзеі. Вось нашая культура — як адное з тых дрэваў.

Сучасны высокатэхналягічны сьвет прапаноўвае нам розныя вельмі яркія рэчы, што кідаюцца ў вочы, захапляюць і вельмі моцна ўплываюць на псыхіку чалавека. А вось гэтыя рэчы — яны такія спакойныя, ціхія, лякальныя, заснаваныя на нейкіх доўгатэрміновых сувязях, на прывязанасьці да гэтае зямлі, да гэтага возера, рэчкі, да гэтага лесу. Яны існуюць акурат у гэтым вось разнастайным сьвеце, які зьмяняецца, і іх трэба ўбачыць.

«Тыя, хто захоўвае фальклёр, яны духоўная арыстакратыя, яны найвышэйшыя...»
Алег Лук’янцаў і Васіль Мардачоў

Сучаснаму чалавеку наўпрост бракуе часу, каб зьвяртаць на нешта такое сваю ўвагу. І гэта таксама вялізарная праблема. Гэта відавочна, бо я бачу людзей, якіх бы закрануў народны сьпеў, але рэальна іх вельмі няшмат. Гэта ня значыць, што сытуацыя ня зьменіцца — сьвет непрадказальны. Але мне б хацелася, калі гэта магчыма, ісьці ў нагу з часам, і разам з гэтым захаваць карані культурніцкія, традыцыйныя, чалавечыя, характэрныя нам.

Вось і ідэалам беларуса я ўсё ж бачу сучаснага адукаванага чалавека, які не адкінуў сваіх каранёў, захаваў у сабе чалавечнасьць, любоў да сваёй зямлі, да сваіх рэкаў, азёраў ды лясоў (я паўтаруся, бо гэта вельмі важна). Ён мае асэнсоўваць, што адбываецца й для чаго яно адбываецца. Ня варта кудысьці несьціся, а варта спакойненька пасядзець, падумаць, пераацаніць, асэнсаваць. Бо такое асэнсоўваньне менавіта вось у гэты час, мне падаецца, — найрадчэйшая зьява. Мне хацелася б, каб усе мы над гэтым задумаліся. Беларус як ніхто прывязаны да зямлі: людзі, якія пражылі ўсё жыцьцё ў горадзе, усё адно імкнуцца паехаць у вёску, на лецішча. Гэта гармонія.

Васіль Мардачоў: Вобраз беларуса ў маім уяўленьні — сучасны чалавек, не талерантны да праяваў вонкавай агрэсіі, не абыякавы да таго, што было, што ёсьць і што будзе ў ягонай краіне, які ёсьць канструктыўным нацыяналістам.

Алесь Жукоўскі (зноў узяўшы на сябе ролю інтэрвіюера): Вы яшчэ, напэўна, маеце запытаць у нас, чаму мы ўсё ж «Рада»?

«Рада» ў нас спалучае два словы. Першае слова — «рада» як супольнасьць роўных людзей. Гэта вельмі важна, бо калі людзі сьпяваюць разам, не бывае першага ці апошняга, няма аніякай герархіі, ёсьць толькі супольнасьць. Калі ў сьпеве будзе нехта першы, другі ці трэці, калектыўны сьпеў зробіцца сольным. Традыцыйны сьпеў — гэта менавіта тое, што робіцца разам. Каб атрымалася рада, трэба навучыцца, найперш, не сьпяваць, а слухаць адно аднаго.

Другая «Рада» — ад слова «радасьць». У грэцкай мове ёсьць такое кляснае слова «эўхарысто» (ευχαριστώ) — грэкі адно з адным вітаюцца гэтак: «Эўхарысто!». Ёсьць таксама тэрмін «эўхарыстыя», то бок «прычасьць». А насамрэч «эўхарыстыя» — гэта «радасьць». Наш экспэдыцыйны досьвед гаворыць, што людзі, якія займаюцца народнымі сьпевамі, сьпяваюць зь вялікаю-вялікаю радасьцю. Вось гэтаю ўнутранаю радасьцю мы таксама хочам падзяліцца з тымі, хто слухае нас.

VIOLEX: Вельмі ўдзячныя Вам, спадарства, за праведзены супольна з Вамі час, за атрыманыя эмоцыі ды веды. Вы робіце сапраўды неацэнны ўнёсак у адраджэньне ды разьвіцьцё нашае культуры. Мы шчыра шануем гэта ды ад усяе душы зычым Вам моцнага здароўя ды творчых посьпехаў!

«Рада»: Шчыра дзякуем!


P. S.: Напярэдадні публікацыі інтэрвію стала вядома, што Васіль Грынь вярнуўся ў праект «Рада».

За творчасьцю гурта «Рада» можна сачыць тут:
афіцыйная старонка ў сеціве
афіцыйная старонка ў VK
афіцыйная старонка ў Facebook'у
афіцыйны канал на YouTube’е

Паслухаць песьні фольк-гурта «Рада» можна тут:
афіцыйны акаўнт у сэрвісе Soundcloud

Аўтарка: Jauhienka
Фатограф: Сяргей Мацкевіч

Выявілі памылку ці "мёртвую" спасылку?

Вылучыце праблемны фрагмэнт мышкаю й націсьніце CTRL+ENTER.
У вакне, што зьявілася, апішыце праблему й адпраўце Адміністрацыі рэсурсу.

Камэнтары:1

    1. Ігар

      У кліпе хутчэй унук, а не сын

ДАДАЦЬ КАМЭНТАР

Увядзіце код:*
абнавіць, калі ня бачны код